Bệnh mất ngủ - Nguyên nhân, hậu quả và cách điều trị

Giấc ngủ có vai trò rất quan trọng là giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng. Khi ngủ các mạch máu giãn ra, các chất dinh dưỡng, oxy được bổ sung, đồng thời loại bỏ các chất độc hại ra ngoài, rất tốt cho các cơ quan. Khi có một giấc ngủ tốt Não phục hồi trí nhớ, tăng sự tập trung, da dẻ mịn màng hồng hào, cơ thể tăng cường hệ miễn dịch, chống lại bệnh tật.

Trên 60% phụ nữ tiền mãn kinh than phiền về chứng mất ngủ. Khoảng 57% người già trên 65 tuổi bị mất ngủ mạn tính. Tại Mỹ, 13.9 tỷ đô la được chi để điều trị bệnh mất ngủ (số liệu năm 1996). Vậy, mất ngủ là gì, nguyên nhân gây mất ngủ và điều trị mất ngủ như thế nào?

Tổ chức y tế thể giới (WHO) định nghĩa, mất ngủ là tình trạng khó khăn lặp đi lặp lại trong việc bắt đầu, kéo dài, duy trì giấc ngủ và chất lượng giấc ngủ không tốt. Nghĩa là, người bệnh cảm thấy khó đi vào giấc ngủ, ngủ không ngon giấc, dậy sớm không ngủ lại được, tỉnh giấc nhiều lần trong đêm và làm giảm sút hiệu quả lao động ở ban ngày.

  • Mất ngủ thoáng qua: nếu tình trạng trên kéo dài dưới 1 tuần
  • Mất ngủ ngắn hạn: Khi tình trạng mất ngủ kéo dài 1 đến 4 tuần
  • Mất ngủ mạn tính: Mất ngủ kéo dài trên 3 tháng

Tỉ lệ mất ngủ thoáng qua và mất ngủ ngắn hạn chiếm khoảng 30-50% dân số. Mất ngủ mạn tính chiếm khoảng 15% , xảy ra thường xuyên hơn ở phụ nữ, người cao tuổi và bệnh nhân bị rối loạn về tâm thần và mắc bệnh kinh niên.

Nguyên nhân mất ngủ

Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ nhưng có thể tổng kết thành 2 nhóm nguyên nhân lớn.

mat-ngu

Mất ngủ do sinh hoạt:

  • Do căng thẳng
  • Do rối loạn lịch thức ngủ trong ngày, như lịch làm việc thay đổi bất thường, làm việc theo ca không thường xuyên, do thay đổi múi giờ chênh lệch như khi đi du lịch.
  • Do sử dụng các chất kích thích như: cà phê, trà, thuốc lá, rượu, các loại thuốc có tính kích thích. Do ăn nhiều dẫn đến đầy bụng, khó tiêu
  • Các yếu tố môi trường: ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ, thoáng khí …

Mất ngủ do bệnh lý: Một số bệnh mạn tính dẫn đến mất ngủ như: dị ứng, viêm khớp, bệnh tim, cao huyết áp, hen phế quản… Tới 80 % trường hợp mất ngủ kinh niên có nguyên nhân là thiếu máu não. Nhưng nguyên nhân này thường bị bỏ qua vì cho rằng mất ngủ là bệnh tuổi già. Thiếu máu não là sự suy giảm lưu thông máu lên não, não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất làm suy nhược hệ thần kinh trung ương, gây ra nhiều bệnh, trong đó có mất ngủ. Người cao niên, trung niên (nhất là phụ nữ tiền mãn kinh) dễ bị thiếu mãu não, điều này giải thích tại sao người già và phụ nữ tiền mãn kinh dễ mất ngủ.

Hậu quả

  • Tổn thương não bộ: Suy giảm trí nhớ; Khả năng tư duy kém, giảm nhận thức, tăng nguy cơ trầm cảm (người bị mất ngủ có nguy cơ bị trầm cảm cao gấp 4 lần người không mất ngủ) 
  • Tăng nguy cơ đột quỵ
  • Tăng nguy cơ cao huyết áp
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
  • Các hậu quả khác: Tổn hại gan, béo phì, sạm da, hệ tiêu hóa kém đi, dễ bị yếu sinh lý.

Cách điều trị

Để điều trị mất ngủ, cần loại bỏ các nguyên nhân gây mất ngủ. Thay đổi lối sinh hoạt: không dùng chất kích thích, ngủ sớm, có lịch sinh hoạt điều độ, giữ phòng ngủ sạch sẽ, thoáng đãng, không ồn ào. Biện pháp dùng thuốc: Có rất nhiều loại thảo dược để trị mất ngủ như lạc tiên, tâm sen, củ bình vôi. Những thuốc này tuy an toàn nhưng chỉ điều trị triệu chứng mất ngủ, không trị được căn nguyên. Một số những loại thuốc tây như seduxen, có thể tác dụng nhanh nhưng đem lại giấc ngủ không tự nhiên, dễ gây lệ thuộc thuốc. Như đã phân tích ở trên, phần lớn trường hợp mất ngủ là do thiếu máu não, do đó cần sử dụng các sản phẩm có công dụng hoạt huyết, bổ huyết để cải thiện chứng mất ngủ.

Theo kidney.org

Ẩn hình đại diện bài viết: 
Không

Bài viết khác