Sỏi gan - Nguyên nhân và triệu chứng

Sỏi gan (hay sỏi đường mật trong gan, sỏi nhu mô gan) thường là sỏi bilirubin (sỏi sắc tố) là căn bệnh về đường tiêu hóa khá phổ biến ở các nước Đông Nam Á. Loại sỏi này xuất hiện phần lớn do nhiễm trùng dịch mật và ứ mật trong gan. Sỏi gan đặc trưng bởi tính chất khó chữa trị và dễ tái phát, đòi hỏi phải can thiệp nhiều lần.

Nguyên nhân

- Nhiễm trùng dịch mật: đóng vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh sỏi gan. Các vi khuẩn gây bệnh phổ biến nhất gồm: E.coli, Bacteroides, Clostridium tiết ra một loại men phân hủy bilirubin vốn tan trong dịch mật thành bilirubin không tan, chúng kết tụ với nhau và với các thành phần khác hình thành nên nhân sỏi.

- Ứ trệ dịch mật kéo dài: Một số người mắc các bệnh như dị dạng đường mật bẩm sinh, teo đường mật bẩm sinh, u đường mật trong gan, chức năng gan kém… khiến dịch mật bị ứ trệ dài ngày cũng làm tăng nguy cơ phát triển sỏi gan.

benh soi gan

Sỏi gan phần lớn do nhiễm trùng dịch mật và ứ mật trong gan

- Các yếu tố khác: Khi mắc các bệnh thiếu máu huyết tán, hồng cầu hình liềm… sẽ làm tăng nồng độ bilirubin trong dịch mật, khiến chúng dễ kết tụ với nhau thành sỏi. Nhiễm giun, ký sinh trùng đường ruột chui lên đường mật; có chế độ ăn ít đạm và mỡ; nhiễm trùng đường ruột; phẫu thuật nối mật - ruột… là những yếu tố nguy cơ gây sỏi gan ít phổ biến hơn.

Dấu hiệu, triệu chứng

Dấu hiệu, triệu chứng sỏi gan rất đa dạng, liên quan đến vị trí, kích thước sỏi. Khác với sỏi túi mật triệu chứng mơ hồ, không rõ ràng thì dấu hiệu nhận biết sỏi gan khá đặc trưng. Đau quặn hạ sườn phải, sốt, vàng da là 3 triệu chứng điển hình khi bị sỏi gan xuất hiện lần lượt theo thứ tự. Các cơn đau do sỏi gan thường dữ dội, đột ngột, đau có thể kéo dài trên 5h, kèm theo đõ là sốt cao, rét run, cuối cùng vàng da, vàng củng mạc mắt, nước tiểu sậm màu, phân bạc màu.

Các biến chứng sỏi gan : Biến chứng của sỏi gan khá nguy hiểm, bởi lẽ đường dẫn mật trong gan rất nhỏ. Do đó với sỏi gan, điều trị sỏi từ sớm có ý nghĩa rất quan trọng. 

- Viêm mủ đường mật: Là biến chứng phổ biến nhất khi bị sỏi gan. Viêm mủ đường mật thường tái phát nhiều lần, gây khó khăn trong việc điều trị sỏi. Viên mủ tái diễn có thể gây xơ hóa, chít hẹp đường mật, áp xe gan, xơ gan mật thứ phát, tăng huyết áp tĩnh mạch cửa, thậm chí một số trường hợp có thể dẫn tới tử vong do nhiễm trùng huyết và suy gan.

viem duong mat

Viêm mủ đường mật - biến chứng khá nguy hiểm của sỏi gan

- Ung thư đường mật: Tỉ lệ ung thư đường mật do sỏi gan chiềm khoảng 3.0-4.3%. Ung thư thường được chẩn đoán sau một thời gian điều trị sỏi gan, đặc biệt trên những người bệnh tái phát sỏi nhiều lần. Nguyên nhân là sỏi làm tổn thương thành đường mật, kích thích các tế bào đường mật tăng sinh bất thường.

- Tổn thương gan: Gan tham gia vào các quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi dịch mật bị ứ lại do sỏi mật, các sản phẩm thải có trong dịch mật không được đào thải ra ngoài tấn công làm gan bị tổn thương khiến men gan cao, làm tăng nguy cơ dẫn tới viêm gan, xơ gan, ung thư gan.

Trích nguồn: http://jamanetwork.com/journals/jamasurgery/fullarticle/600581

Ẩn hình đại diện bài viết: 

Bài viết khác