Các bệnh thường gặp ở người cao tuổi lúc giao mùa
Thời điểm giao mùa thường đi kèm sự thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm, mưa nắng và môi trường sống. Với người cao tuổi, khả năng thích nghi của cơ thể và hoạt động của hệ miễn dịch có xu hướng suy giảm theo tuổi tác. Đồng thời, nhiều người đang mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, bệnh phổi hoặc xương khớp. Vì vậy, sự thay đổi thời tiết có thể tạo điều kiện cho một số bệnh xuất hiện hoặc làm các bệnh nền dễ trở nên khó kiểm soát hơn.
Nhận biết sớm các bệnh thường gặp ở người cao tuổi lúc giao mùa và chủ động phòng ngừa là một trong những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Vì sao người cao tuổi dễ mắc bệnh khi giao mùa?
Giao mùa không trực tiếp “sinh ra” bệnh, nhưng sự thay đổi của nhiệt độ, độ ẩm và các tác nhân lưu hành trong môi trường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch thay đổi theo quá trình lão hóa, trong khi tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính cũng cao hơn. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ gặp biến chứng khi mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
Bên cạnh đó, sự thay đổi nhiệt độ giữa ngày và đêm, thói quen sinh hoạt, ăn uống hoặc vận động ít hơn trong những ngày thời tiết bất lợi cũng có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát các bệnh nền.
1. Cảm cúm và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp
Cảm cúm là một trong những bệnh thường gặp ở người cao tuổi cần được chú ý. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:
- Ho, đau họng, nghẹt hoặc chảy nước mũi.
- Sốt hoặc cảm giác ớn lạnh.
- Đau đầu, đau mỏi cơ thể.
- Mệt mỏi, ăn uống kém.
Ở người cao tuổi, cúm có thể diễn biến nặng hơn và làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính sẵn có. Bên cạnh cúm, các virus hô hấp khác như RSV cũng đáng lưu ý vì có thể gây bệnh nặng hơn ở người lớn tuổi, đặc biệt ở người có bệnh tim, bệnh phổi mạn tính hoặc thể trạng yếu.
2. Viêm phổi
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng tại phổi và có thể gây hậu quả nghiêm trọng ở người cao tuổi. Các biểu hiện thường gặp gồm ho, sốt, rét run, đau ngực, thở nhanh hoặc khó thở.
Điểm cần đặc biệt lưu ý là triệu chứng viêm phổi ở người cao tuổi đôi khi không điển hình. Một số người có thể không sốt rõ mà xuất hiện lú lẫn, giảm tỉnh táo, mệt nhiều hoặc suy giảm khả năng sinh hoạt đột ngột.
Do đó, khi người cao tuổi ho nhiều, khó thở, mệt bất thường hoặc có biểu hiện thay đổi ý thức, gia đình không nên tự điều trị kéo dài tại nhà mà cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
3. Tăng huyết áp và bệnh tim mạch
Tuổi càng cao, những thay đổi của tim và hệ thống mạch máu càng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Ở người đã có tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim hoặc tiền sử đột quỵ, việc duy trì thuốc và theo dõi sức khỏe đều đặn đặc biệt quan trọng khi thời tiết thay đổi.
Người cao tuổi nên đo huyết áp định kỳ và đi khám ngay nếu xuất hiện đau tức ngực, khó thở bất thường, đánh trống ngực kéo dài, choáng váng, yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể.
4. Đau nhức xương khớp
Đau lưng, đau đầu gối, cứng khớp hoặc khó vận động là những vấn đề khá phổ biến ở người cao tuổi mắc thoái hóa khớp và các bệnh cơ xương khớp mạn tính.
Một số người nhận thấy triệu chứng đau hoặc cứng khớp rõ hơn khi thời tiết thay đổi. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi cơn đau xương khớp đều do “trái gió trở trời”.
Nếu khớp đột ngột sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội, hạn chế vận động nhiều hoặc kèm sốt, người bệnh nên được kiểm tra để loại trừ các nguyên nhân khác như viêm khớp cấp hoặc nhiễm trùng.
5. Viêm mũi dị ứng và các vấn đề đường hô hấp trên
Thay đổi độ ẩm, bụi, nấm mốc hoặc các chất gây dị ứng trong môi trường có thể khiến một số người xuất hiện hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi, ngứa mũi hoặc ho.
Người cao tuổi có bệnh hô hấp nền cần chú ý giữ môi trường sống thông thoáng, hạn chế khói thuốc, bụi và các yếu tố đã biết có khả năng kích phát triệu chứng.
Cách phòng các bệnh thường gặp ở người cao tuổi khi giao mùa
Để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế bệnh nền trở nặng, người cao tuổi nên:
- Giữ ấm phù hợp, đặc biệt khi sáng sớm, ban đêm hoặc nhiệt độ giảm đột ngột.
- Ăn đa dạng thực phẩm, đảm bảo đủ chất đạm, rau xanh, trái cây và uống đủ nước theo tình trạng sức khỏe.
- Duy trì vận động phù hợp với thể trạng.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế hút thuốc lá, khói thuốc.
- Rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng hô hấp.
- Kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, COPD và các bệnh mạn tính khác.
- Sử dụng thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngưng thuốc khi thấy sức khỏe ổn định.
Cần đưa người cao tuổi đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện khó thở, đau ngực, tím tái, sốt cao hoặc sốt kéo dài, ho tăng nhanh, lú lẫn, giảm tỉnh táo, yếu liệt đột ngột hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi rõ rệt.
Các bệnh thường gặp ở người cao tuổi lúc giao mùa chủ yếu liên quan đến đường hô hấp, tim mạch, bệnh mạn tính và cơ xương khớp. Việc giữ môi trường sống phù hợp, duy trì dinh dưỡng – vận động hợp lý, kiểm soát tốt bệnh nền và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp người cao tuổi thích nghi tốt hơn với sự thay đổi của thời tiết và hạn chế những biến chứng không mong muốn.
