6 CÂU HỎI PHỤ HUYNH HAY HỎI KHI CON MẮC RSV
Khi con ho, sổ mũi và được chẩn đoán mắc RSV, cha mẹ thường có rất nhiều câu hỏi như: Bệnh có nguy hiểm không? Có cần dùng kháng sinh không? Bao giờ con có thể đi học lại? Việc hiểu đúng về RSV sẽ giúp gia đình chăm sóc trẻ phù hợp và nhận ra lúc cần tìm sự trợ giúp y tế.
RSV là virus hợp bào hô hấp, một nguyên nhân thường gặp gây bệnh đường hô hấp ở trẻ nhỏ. Phần lớn trẻ có triệu chứng giống cảm lạnh, nhưng một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi. Dưới đây là 6 câu hỏi phụ huynh hay hỏi khi con mắc RSV.
1. Trẻ mắc RSV bao lâu thì khỏi?
Phần lớn trường hợp nhiễm RSV đều cải thiện trong khoảng 1–2 tuần. Tuy nhiên, thời gian hồi phục không giống nhau ở mọi trẻ. Nếu RSV gây viêm tiểu phế quản, triệu chứng thường nặng nhất vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 5; cơn ho có thể kéo dài thêm vài tuần dù trẻ đã ăn uống và sinh hoạt tốt hơn.
Vì bệnh có thể nặng lên sau những ngày đầu, cha mẹ nên theo dõi diễn biến từng ngày thay vì chỉ nhìn vào kết quả xét nghiệm. Hãy chú ý xem trẻ có thở nhanh hoặc gắng sức hơn không, bú hoặc uống có giảm đi không và trẻ có tỉnh táo như thường ngày không.
2. Trẻ ho, sổ mũi có cần xét nghiệm RSV không?
Không phải trẻ nào ho, sổ mũi cũng cần xét nghiệm RSV. Các biểu hiện của RSV có thể giống cúm hoặc nhiều bệnh hô hấp khác. Bác sĩ sẽ dựa vào độ tuổi, triệu chứng, tình trạng hô hấp và yếu tố nguy cơ của trẻ để quyết định có cần làm xét nghiệm hay không.
Kết quả dương tính giúp xác định tác nhân gây bệnh, nhưng không tự cho biết trẻ đang mắc bệnh nặng hay nhẹ. Ngược lại, dù chưa xét nghiệm, trẻ khó thở hoặc bú kém vẫn cần được đánh giá y tế.
3. Trẻ mắc RSV có cần uống kháng sinh hoặc thuốc ho không?
RSV là virus, nên kháng sinh không có tác dụng điều trị. Bác sĩ chỉ cân nhắc kháng sinh nếu trẻ đồng thời có nhiễm khuẩn cần điều trị. Cha mẹ không nên tự mua kháng sinh, thuốc ho, thuốc cảm hoặc cho trẻ khí dung khi chưa có chỉ định.
Việc chăm sóc chủ yếu nhằm giúp trẻ dễ thở, nhận đủ dịch và theo dõi dấu hiệu nặng. Nếu trẻ nghẹt mũi, có thể dùng nước muối sinh lý phù hợp và hút dịch mũi nhẹ nhàng khi cần, nhất là trước cữ bú.
4. Trẻ mắc RSV bú ít thì cha mẹ nên làm gì?
Nghẹt mũi và mệt có thể khiến trẻ bú chậm, bú ít hơn thường ngày. Cha mẹ có thể cho trẻ bú thành những cữ nhỏ, thường xuyên hơn và làm thông thoáng mũi nhẹ nhàng trước khi bú. Với trẻ lớn, tiếp tục cho uống nước phù hợp với độ tuổi.
Hãy ghi nhớ lượng trẻ bú hoặc uống và theo dõi số lần tã ướt. Nếu trẻ uống ít rõ rệt, tiểu ít, có dấu hiệu mất nước hoặc phải ngừng bú liên tục để thở, cần liên hệ cơ sở y tế. Đừng cố ép trẻ ăn hết một bữa lớn: lúc này, điều quan trọng hơn là trẻ vẫn nhận đủ dịch và không gặp khó khăn khi thở.
5. Khi nào cần đưa trẻ mắc RSV đi khám hoặc cấp cứu?
Đưa trẻ đi khám sớm nếu trẻ thở nhanh, thở gắng sức, bú hoặc uống không đủ, hoặc triệu chứng ngày càng nặng. Cha mẹ cũng nên thận trọng hơn nếu trẻ còn rất nhỏ, sinh non hay có bệnh tim, phổi hoặc bệnh nền khác.
Đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu trẻ ngừng thở từng cơn, môi hoặc lưỡi tím tái, khó đánh thức hoặc khó thở rõ rệt. Ở trẻ sơ sinh, bệnh đôi khi biểu hiện bằng bú kém, ít hoạt động và khó thở mà không sốt rõ. Vì vậy, không nên chờ trẻ sốt cao mới đưa đi khám.
6. Trẻ khỏi RSV rồi có mắc lại không? Khi nào có thể đi học lại?
Trẻ có thể nhiễm RSV nhiều lần, vì lần mắc trước không tạo ra khả năng bảo vệ hoàn toàn. Người mắc RSV thường có thể lây trong vài ngày; một số trẻ nhỏ có thể thải virus lâu hơn. Do đó, khi trẻ đang bệnh, gia đình nên rửa tay thường xuyên, vệ sinh các bề mặt hay chạm vào và hạn chế tiếp xúc gần với trẻ sơ sinh hoặc người có nguy cơ mắc bệnh nặng.
Không có một ngày cố định áp dụng cho mọi trẻ để quay lại nhà trẻ. Hãy đợi đến khi trẻ khỏe hơn rõ rệt, ăn uống và tham gia sinh hoạt được, đồng thời tuân theo quy định của trường về triệu chứng hô hấp và sốt.
Khi con mắc RSV, ba điều đáng theo dõi nhất là cách con thở, lượng con bú hoặc uống và mức độ tỉnh táo. Phần lớn trẻ sẽ hồi phục, nhưng bệnh có thể nặng hơn sau vài ngày đầu. Nếu trẻ khó thở, không nhận đủ dịch hoặc tình trạng xấu đi, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế thay vì tự điều trị tại nhà.
