CON ĐI HỌC MÙA GIAO MÙA: 7 VIỆC BA MẸ NÊN LÀM ĐỂ GIẢM NGUY CƠ ỐM VẶT
Mỗi khi thời tiết chuyển mùa, nhiều trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như sổ mũi, ho, đau họng hoặc sốt. Đặc biệt, khi đi học, trẻ thường xuyên tiếp xúc gần với bạn bè, dùng chung không gian và chạm vào nhiều đồ vật nên nguy cơ lây nhiễm càng tăng.
Tuy nhiên, thời tiết thay đổi không phải là nguyên nhân trực tiếp khiến trẻ mắc bệnh. Phần lớn các đợt cảm lạnh, cúm và viêm đường hô hấp ở trẻ do virus gây ra. Sự thay đổi nhiệt độ, chất lượng không khí có thể làm niêm mạc đường hô hấp nhạy cảm hơn, trong khi môi trường lớp học đông người tạo điều kiện cho mầm bệnh lây lan.
Ba mẹ không thể giúp trẻ tránh hoàn toàn mọi lần ốm, nhưng có thể giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế lây nhiễm bằng 7 việc thiết thực dưới đây.
1. Tập cho trẻ rửa tay đúng cách
Bàn tay là một trong những con đường phổ biến đưa virus, vi khuẩn từ đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế lên mắt, mũi và miệng. Vì vậy, việc rửa tay đúng cách là thói quen đơn giản nhưng rất quan trọng để phòng ốm vặt cho trẻ.
Ba mẹ nên hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 20 giây, chà kỹ lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay, đầu ngón tay và vùng quanh móng.
Những thời điểm trẻ cần rửa tay gồm: Trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho, hắt hơi, xì mũi và ngay khi đi học về,…Dung dịch sát khuẩn tay có thể dùng khi không có xà phòng và nước sạch, nhưng không nên thay thế hoàn toàn việc rửa tay, nhất là khi tay trẻ đang bẩn rõ rệt.
2. Dạy trẻ che miệng khi ho, hắt hơi
Virus đường hô hấp có thể phát tán qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần. Trẻ nên được hướng dẫn dùng khăn giấy che miệng và mũi, sau đó bỏ khăn vào thùng rác và rửa tay.
Nếu không có khăn giấy, trẻ nên ho hoặc hắt hơi vào mặt trong khuỷu tay thay vì dùng bàn tay. Ba mẹ cũng cần nhắc trẻ hạn chế đưa tay lên mắt, ngoáy mũi, cắn móng tay và dùng chung bình nước, cốc, thìa hoặc khăn mặt với bạn.
Những thói quen này cần được luyện tập thường xuyên tại nhà để trẻ có thể chủ động thực hiện khi ở trường.
3. Giữ ấm phù hợp, tránh mặc quá nhiều lớp
Vào mùa giao mùa, nhiệt độ có thể chênh lệch rõ rệt giữa sáng sớm, buổi trưa và chiều tối. Ba mẹ nên cho trẻ mặc quần áo theo nhiều lớp mỏng để dễ cởi bớt khi trời nóng và mặc thêm khi nhiệt độ giảm.
Cần ưu tiên giữ ấm vùng cổ, ngực và bàn chân, nhưng không nên mặc quá dày khiến trẻ đổ nhiều mồ hôi. Quần áo ẩm làm trẻ khó chịu và có thể khiến cơ thể bị lạnh khi nhiệt độ môi trường hạ xuống.
Trong cặp của trẻ nên có một áo khoác mỏng và bộ quần áo dự phòng. Ba mẹ cũng có thể trao đổi với giáo viên để trẻ được thay đồ nếu bị ướt mưa hoặc ra nhiều mồ hôi sau khi vận động.
4. Bảo đảm trẻ ngủ đủ giấc
Giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với sự phát triển, khả năng học tập và hoạt động của hệ miễn dịch. Trẻ ngủ không đủ thường dễ mệt mỏi, khó tập trung và phục hồi chậm hơn khi mắc bệnh.
Ba mẹ nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối cố định, kể cả vào cuối tuần. Trước giờ ngủ, cần hạn chế điện thoại, máy tính bảng và các hoạt động gây kích thích. Phòng ngủ nên yên tĩnh, thoáng và có nhiệt độ dễ chịu.
Nếu trẻ thường xuyên khó ngủ, ngáy to, thức giấc nhiều lần hoặc mệt mỏi kéo dài vào ban ngày, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân.
5. Chuẩn bị bữa ăn cân đối và đủ nước
Không có một loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể giúp trẻ “miễn nhiễm” với bệnh. Điều cần thiết là duy trì chế độ ăn đa dạng, cung cấp đủ chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất.
Bữa ăn của trẻ nên có thịt, cá, trứng, sữa hoặc các loại đậu; kết hợp rau xanh và trái cây tươi. Ba mẹ nên hạn chế đồ uống nhiều đường, bánh kẹo và thực phẩm chế biến sẵn thay cho bữa chính.
Trẻ cũng cần uống đủ nước trong ngày, đặc biệt sau khi vận động. Bình nước cá nhân nên được rửa sạch hằng ngày và không dùng chung với bạn. Các sản phẩm vitamin hoặc “tăng đề kháng” không nên sử dụng tùy tiện, bởi việc bổ sung quá liều không giúp phòng bệnh tốt hơn và đôi khi có thể gây hại.
6. Tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo
Tiêm chủng không ngăn được mọi trường hợp ho, sổ mũi nhưng có thể giảm nguy cơ mắc và gặp biến chứng do một số bệnh truyền nhiễm. Ba mẹ nên kiểm tra sổ tiêm chủng để bảo đảm trẻ được tiêm đầy đủ các vaccine phù hợp với độ tuổi.
Vaccine cúm thường được khuyến cáo tiêm định kỳ vì chủng virus cúm lưu hành có thể thay đổi theo thời gian. Đối với trẻ có bệnh nền như hen phế quản, tim bẩm sinh, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch, việc chủ động trao đổi với bác sĩ về lịch tiêm càng quan trọng.
7. Cho trẻ nghỉ học khi đang mắc bệnh
Nhiều ba mẹ vẫn cho trẻ đến lớp khi trẻ đang sốt, nôn, tiêu chảy hoặc ho nhiều vì lo con bỏ lỡ bài học. Tuy nhiên, điều này vừa khiến trẻ lâu hồi phục, vừa làm tăng nguy cơ lây bệnh cho các bạn trong lớp.
Ba mẹ nên cho trẻ nghỉ học khi trẻ không đủ sức tham gia các hoạt động bình thường, đang sốt, nôn nhiều, tiêu chảy hoặc có triệu chứng hô hấp rõ rệt.
Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu có các dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, môi tím, li bì, co giật, mất nước, bỏ ăn uống hoặc sốt kéo dài. Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt từ 38°C trở lên cũng cần được đánh giá y tế kịp thời.
Ba mẹ không cần quá lo lắng khi trẻ thỉnh thoảng bị ốm
Trẻ đi học, đặc biệt trong những năm đầu, có thể mắc các đợt nhiễm virus đường hô hấp nhiều hơn do tiếp xúc với nhiều người và hệ miễn dịch vẫn đang hoàn thiện. Vì vậy, mục tiêu thực tế không phải là giúp trẻ “không bao giờ bị ốm”, mà là giảm nguy cơ lây nhiễm, hỗ trợ trẻ hồi phục tốt và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường.
Rửa tay đúng cách, ngủ đủ, ăn uống cân đối, tiêm chủng đầy đủ và cho trẻ nghỉ ngơi khi mắc bệnh là những biện pháp nền tảng giúp trẻ bước vào mùa giao mùa an toàn hơn.
