Mưa nắng thất thường – Làm gì để đường hô hấp “dễ thở” hơn?

Thời tiết đang nắng nóng có thể bất chợt chuyển mưa, ngoài trời oi bức nhưng trong văn phòng hoặc gia đình lại sử dụng điều hòa ở nhiệt độ thấp. Những thay đổi liên tục về nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sống có thể khiến mũi họng trở nên khó chịu hơn, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có cơ địa nhạy cảm.

Khô mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, đau rát họng hay ho là những tình trạng nhiều người thường gặp khi thời tiết thay đổi thất thường. Vì vậy, việc chăm sóc đường hô hấp đúng cách mỗi ngày là điều cần thiết để cơ thể thích nghi tốt hơn trước những biến động của môi trường.

Dưới đây là 6 thói quen đơn giản có thể áp dụng trong cuộc sống hằng ngày.

1. Hạn chế thay đổi nhiệt độ cơ thể quá đột ngột

Một trong những tình huống thường gặp vào mùa hè là vừa đi ngoài trời nắng nóng đã bước ngay vào phòng điều hòa lạnh sâu. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn trong thời gian ngắn có thể khiến nhiều người cảm thấy khó chịu ở mũi họng hoặc cơ thể chưa kịp thích nghi.

Vì vậy, khi từ ngoài trời nóng trở về, nên dành một khoảng thời gian ngắn để cơ thể ổn định trước khi vào không gian có điều hòa lạnh. Đồng thời, không nên cài đặt nhiệt độ phòng quá thấp chỉ để tạo cảm giác mát nhanh.

Nếu đi ngoài trời mưa hoặc quần áo bị ướt, hãy:

• Lau khô tóc và cơ thể;
• Thay quần áo ẩm càng sớm càng tốt;
• Tránh ngồi lâu trong phòng có điều hòa khi người và quần áo còn ướt;
• Giữ cơ thể khô ráo và thoải mái.

Đây là những điều đơn giản nhưng hữu ích trong quá trình chăm sóc đường hô hấp khi thời tiết thay đổi.

2. Giữ mũi – họng đủ ẩm

Mũi và họng thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với không khí bên ngoài. Khi không khí quá khô, đặc biệt trong phòng sử dụng điều hòa nhiều giờ, một số người có thể cảm thấy khô mũi, khô họng hoặc khó chịu.

Uống đủ nước trong ngày là một trong những thói quen cơ bản giúp cơ thể duy trì trạng thái bình thường và hạn chế cảm giác khô miệng, khô họng.

Khi sử dụng điều hòa, cũng nên chú ý:

• Không để luồng gió thổi trực tiếp vào mặt;
• Tránh cài đặt nhiệt độ quá thấp;
• Vệ sinh điều hòa định kỳ;
• Giữ không gian phòng sạch sẽ và thông thoáng.

Bên cạnh đó, cần vệ sinh mũi đúng cách khi cần thiết. Không nên tự ý lạm dụng các loại thuốc nhỏ hoặc xịt mũi có tác dụng co mạch trong thời gian dài chỉ vì cảm thấy nghẹt mũi. Nếu tình trạng nghẹt mũi kéo dài hoặc thường xuyên tái diễn, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ xử lý triệu chứng.

3. Giữ không khí trong nhà sạch và thông thoáng

Vào những ngày mưa, nhiều gia đình thường đóng kín toàn bộ cửa để tránh nước mưa hoặc không khí ẩm từ bên ngoài. Tuy nhiên, nếu không gian sống luôn đóng kín, ít lưu thông không khí và độ ẩm cao, môi trường trong nhà cũng có thể trở nên bí và dễ xuất hiện nấm mốc.

Để bảo vệ đường hô hấp, nên chủ động giữ môi trường sống sạch sẽ bằng cách:

• Tăng lưu thông không khí khi điều kiện thời tiết cho phép;
• Thường xuyên vệ sinh phòng ngủ và khu vực sinh hoạt;
• Làm sạch điều hòa, quạt và các bề mặt dễ bám bụi;
• Kiểm tra những khu vực có dấu hiệu thấm nước hoặc nấm mốc;
• Hạn chế để nhà cửa trong tình trạng ẩm kéo dài.

Đặc biệt với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người nhạy cảm với bụi, việc giữ phòng ngủ sạch sẽ và kiểm soát bụi trong không gian sinh hoạt cần được chú ý thường xuyên.

4. Hạn chế những tác nhân gây kích thích đường hô hấp

Không chỉ thời tiết, môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng đáng kể đến cảm giác dễ chịu của mũi và họng.

Khói thuốc lá, khói bụi, nấm mốc, mùi hóa chất mạnh hoặc một số dị nguyên trong môi trường có thể gây kích thích đường hô hấp ở những người nhạy cảm.

Do đó, nên:

• Không hút thuốc trong nhà;
• Không để trẻ nhỏ tiếp xúc với khói thuốc;
• Hạn chế tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi;
• Đeo khẩu trang phù hợp khi đến khu vực ô nhiễm hoặc nhiều bụi;
• Giữ phòng ở sạch sẽ, hạn chế nấm mốc.

Một điểm thường bị bỏ qua là hút thuốc thụ động. Người không trực tiếp hút thuốc vẫn có thể tiếp xúc với khói thuốc từ những người xung quanh. Vì vậy, xây dựng môi trường sống không khói thuốc là một phần quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe hô hấp cho cả gia đình.

5. Đừng chỉ chăm mũi họng – hãy giảm nguy cơ lây nhiễm virus

Một quan niệm phổ biến là cứ đi mưa hoặc gặp lạnh thì sẽ bị cảm lạnh. Thực tế, cảm lạnh thông thường liên quan đến các virus đường hô hấp, trong khi thay đổi thời tiết không phải là nguyên nhân trực tiếp tạo ra virus.

Điều này có nghĩa rằng bên cạnh việc giữ cơ thể thoải mái khi thời tiết thay đổi, các biện pháp giúp hạn chế lây nhiễm vẫn rất quan trọng.

Mỗi người nên duy trì những thói quen như:

• Rửa tay thường xuyên;
• Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi;
• Hạn chế đưa tay chưa sạch lên mắt, mũi, miệng;
• Không sử dụng chung các đồ dùng cá nhân;
• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng bệnh đường hô hấp khi không cần thiết.

Đây là những nguyên tắc đơn giản nhưng cần được duy trì thường xuyên, đặc biệt trong gia đình có trẻ nhỏ.

6. Xây dựng nền tảng sức khỏe từ những thói quen mỗi ngày

Không có một món ăn hay loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể giúp cơ thể hoàn toàn “miễn nhiễm” trước các bệnh lý đường hô hấp.

Thay vào đó, một cơ thể khỏe mạnh cần được xây dựng từ nhiều thói quen được duy trì đều đặn.

Hãy chú ý:

• Ăn uống đa dạng, cân đối các nhóm thực phẩm;
• Bổ sung rau xanh và trái cây phù hợp;
• Ngủ đủ giấc;
• Duy trì vận động thường xuyên;
• Hạn chế thức khuya kéo dài;
• Không hút thuốc;
• Giữ môi trường sống sạch sẽ.

Không cần tìm kiếm những giải pháp quá phức tạp. Chính những thói quen nhỏ được thực hiện đều đặn mỗi ngày mới tạo nên nền tảng lâu dài cho sức khỏe nói chung và sức khỏe đường hô hấp nói riêng.

Thời tiết mưa nắng thất thường là điều chúng ta khó có thể kiểm soát. Nhưng cách cơ thể được chăm sóc mỗi ngày lại hoàn toàn có thể chủ động.

Thay vì đợi đến khi xuất hiện ho, nghẹt mũi hay đau họng mới bắt đầu quan tâm, hãy duy trì những nguyên tắc cơ bản: hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột, giữ mũi họng đủ ẩm, giữ môi trường sống sạch – thông thoáng, tránh khói thuốc và bụi, vệ sinh tay thường xuyên, đồng thời duy trì chế độ ăn uống – nghỉ ngơi hợp lý.

Nếu các triệu chứng như ho, đau họng, nghẹt mũi kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm khó thở, sốt cao hay những dấu hiệu bất thường khác, không nên mặc định tất cả đều do “thay đổi thời tiết”. Việc thăm khám để xác định nguyên nhân sẽ giúp có hướng xử trí phù hợp hơn.