TRẺ HO VỀ ĐÊM KHI BẬT ĐIỀU HÒA: 4 YẾU TỐ CHA MẸ NÊN KIỂM TRA TRƯỚC

Không ít cha mẹ nhận thấy trẻ ban ngày chỉ ho nhẹ nhưng khi ngủ trong phòng điều hòa lại ho nhiều hơn, ho thành từng cơn hoặc dễ tỉnh giấc vì ho. Điều này thường khiến cha mẹ nghĩ rằng điều hòa làm trẻ bị viêm họng hoặc khiến bệnh nặng hơn.

Tuy nhiên, bật điều hòa không đồng nghĩa với việc trẻ sẽ bị ho hay nhiễm trùng đường hô hấp. Điều đáng chú ý là nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng không khí trong phòng và tình trạng đường hô hấp sẵn có của trẻ có thể khiến phản xạ ho trở nên rõ hơn vào ban đêm. 

Vì thế, khi thấy con ho nhiều hơn mỗi khi bật điều hòa, cha mẹ nên kiểm tra 4 yếu tố sau trước khi vội kết luận rằng trẻ “ho vì điều hòa”.

1. Nhiệt độ phòng có đang quá thấp?

Yếu tố đầu tiên cần kiểm tra là nhiệt độ phòng và mức chênh lệch nhiệt độ.

Không khí lạnh có thể kích thích đường thở, đặc biệt ở những trẻ có đường hô hấp nhạy cảm, viêm mũi dị ứng hoặc hen. Vì vậy, thay vì để điều hòa ở nhiệt độ quá thấp để phòng nhanh mát, cha mẹ nên:

• Duy trì nhiệt độ ở mức trẻ cảm thấy dễ chịu, chỉ nên để nhiệt từ 26 – 27 độ C
• Tránh giảm nhiệt độ phòng đột ngột.
• Không để trẻ vừa vận động ra nhiều mồ hôi rồi lập tức vào phòng điều hòa quá lạnh.
• Theo dõi xem trẻ có bắt đầu ho ngay sau khi nhiệt độ phòng giảm hay không.

2. Độ ẩm trong phòng có quá thấp hoặc quá cao?

Điều hòa hoạt động trong nhiều giờ có thể làm giảm độ ẩm trong phòng. Khi không khí quá khô, niêm mạc mũi và họng dễ bị khô, từ đó làm cảm giác ngứa họng và phản xạ ho trở nên rõ hơn.

Ngược lại, độ ẩm quá cao cũng không tốt. Không gian ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc phát triển. Nấm mốc có thể gây nghẹt mũi, đau họng, ho hoặc khò khè ở những người nhạy cảm và có thể làm triệu chứng hen trở nên nặng hơn.

Cha mẹ có thể sử dụng một chiếc ẩm kế nhỏ để kiểm tra thay vì chỉ cảm nhận bằng da. Nếu trẻ thường xuyên khô mũi, khô họng hoặc ho khi ngủ điều hòa lâu, hãy kiểm tra xem phòng có đang quá khô. Ngược lại, nếu phòng có mùi ẩm mốc, tường đọng hơi nước hoặc xuất hiện các mảng mốc, cần xử lý nguồn ẩm thay vì chỉ tăng nhiệt độ điều hòa.

Không nên tự động sử dụng máy tạo ẩm liên tục khi chưa biết độ ẩm thực tế của phòng, bởi làm độ ẩm tăng quá mức cũng có thể tạo môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển.

3. Điều hòa, bộ lọc và phòng ngủ có sạch không?

Một yếu tố thường bị bỏ qua là chất lượng không khí trong phòng.

Bụi, bụi mịn, lông thú cưng, mạt bụi và các chất gây dị ứng có thể tích tụ trong phòng ngủ. Với trẻ có cơ địa dị ứng hoặc hen, các dị nguyên trong nhà có thể kích thích ho và các triệu chứng đường hô hấp.

Vì vậy, khi trẻ thường xuyên ho lúc bật điều hòa, cha mẹ nên kiểm tra:

• Lưới lọc điều hòa có nhiều bụi hay không.
• Điều hòa có mùi ẩm, mùi mốc khi mới bật không.
• Khay nước và đường thoát nước của điều hòa có hoạt động bình thường không.
• Chăn, gối, đệm và thú nhồi bông có tích nhiều bụi không.
• Phòng ngủ có nấm mốc hoặc khu vực thường xuyên bị ẩm không.

4. Trẻ có thực sự chỉ ho vì điều hòa?

Đây là yếu tố quan trọng nhất nhưng cũng dễ bị bỏ sót. Nếu trẻ ho lặp lại nhiều đêm, không nên mặc định nguyên nhân chỉ là điều hòa. Ho về đêm có thể xuất hiện trong cảm lạnh, viêm đường hô hấp, viêm mũi dị ứng hoặc hen.

Đáng chú ý, ho về đêm hoặc sáng sớm là một trong những kiểu triệu chứng thường gặp của hen. Trẻ mắc hen cũng có thể ho nhiều hơn khi tiếp xúc với không khí lạnh, khi vận động, cười nhiều hoặc mắc nhiễm virus đường hô hấp.

Cha mẹ nên chú ý nếu trẻ đồng thời có:

• Ho tái diễn nhiều đêm.
• Khò khè hoặc tiếng thở bất thường.
• Ho tăng khi chạy nhảy, vận động hoặc cười.
• Hay nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi.
• Ho mỗi khi thay đổi thời tiết hoặc tiếp xúc với không khí lạnh.
• Từng có nhiều đợt ho, khò khè tương tự trước đây.

Trong những trường hợp này, điều hòa có thể chỉ là yếu tố kích thích làm triệu chứng bộc lộ rõ hơn, chứ không phải nguyên nhân chính gây bệnh.

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ ho nhiều lúc ngủ điều hòa?

Trước tiên, hãy kiểm tra lại nhiệt độ và độ ẩm phòng, vệ sinh điều hòa, giảm bụi trong khu vực ngủ và tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào vị trí trẻ nằm. Có thể cho trẻ uống đủ nước phù hợp với độ tuổi và vệ sinh mũi khi trẻ bị nghẹt mũi.

Quan trọng hơn, hãy quan sát toàn bộ biểu hiện của trẻ, thay vì chỉ tập trung vào số lần ho.

Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu ho kéo dài, ngày càng tăng hoặc xuất hiện khò khè. Nếu trẻ thở nhanh, khó thở, co kéo lồng ngực, tím môi hoặc tím mặt, lơ mơ hoặc khó đánh thức, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Trẻ ho nhiều hơn khi bật điều hòa không nhất thiết có nghĩa là điều hòa khiến trẻ bị bệnh. Thông thường, cha mẹ cần xem xét đồng thời nhiệt độ – độ ẩm – chất lượng không khí – tình trạng đường hô hấp của trẻ. Điều chỉnh đúng môi trường ngủ có thể giúp trẻ dễ chịu hơn. Nhưng nếu tình trạng ho về đêm tái diễn thường xuyên, đặc biệt kèm khò khè hoặc khó thở, việc tìm nguyên nhân y khoa quan trọng hơn nhiều so với đơn giản là ngừng sử dụng điều hòa.